مستندنامه
فیلمهایی که جهان را تغییر دادند
۲۰ مستند کلیدی دربارهٔ حقوق حیوانات، تندرستی، محیطزیست و صنعت غذا — با خلاصهٔ فارسی، امتیاز و لینک تماشا.
سلطه
نسخهٔ مدرن و با پهپاد از Earthlings؛ فیلمبرداری مخفی از کشتارگاهها و مزارع استرالیا با نریشن خواکین فینیکس، رونی منت، سیا و کت وان دی. رایگان در یوتیوب.
راهنمای تماشا۷۳ گاو
داستان واقعی جی ویلد، کشاورز گاوداری انگلیسی که تمام گلهاش را به پناهگاه فرستاد و مزرعهاش را به کشت گیاهی تبدیل کرد. برندهٔ BAFTA کوتاه.
راهنمای تماشاماهی سیاه
روایت تیلیکوم، اورکای SeaWorld که سه نفر را کشت. اثرش چنان بود که قیمت سهام SeaWorld سقوط کرد و قوانین تغییر کرد.
راهنمای تماشاهزینهٔ پنهان همبرگر
انیمیشن کوتاه و زیبا از مرکز روزنامهنگاری تحقیقی (Reveal) دربارهٔ هزینهٔ واقعی یک قطعه گوشت گاو: آب، زمین، اقلیم و جان. شروع کاملاً سبک برای تازهکارها.
راهنمای تماشاحیوانات نباید در منو باشند
سخنرانی ۱۰ دقیقهای فیلیپ ولن در مرکز اخلاق سنت جیمز — یکی از پربینندهترین سخنرانیهای حقوق حیوانات تاریخ. سخنرانی فشرده، شوخ و دگرگونکننده.
راهنمای تماشاچنگالها بر چاقوها
روایت دکتر کالین کمبل (مطالعهٔ چین) و دکتر کالدول اسلستین که نشان میدهند رژیم گیاهبنیان کامل میتواند بیماریهای مزمن را معکوس کند. مرجع علمی مهم.
راهنمای تماشاخور
اسکار بهترین مستند: کشتار سالانهٔ دلفینها در تایجی ژاپن. عملیات مخفیانهٔ غواصان و فیلمبرداران.
راهنمای تماشاغذا، شرکت سهامی
مرور دگرگونکنندهٔ زنجیرهٔ غذای صنعتی آمریکا — انحصار، رنج حیوانات، استثمار کارگران مهاجر، و تأثیر بر سلامت.
راهنمای تماشازمینیها
روایتی بیپرده از پنج صنعتی که زندگی حیوانات را در دست دارند: حیوانات خانگی، غذا، پوشاک، سرگرمی و پژوهش. نریشن خواکین فینیکس و موسیقی موبی این مستند را به سنگبنای کنشگری وگن تبدیل کرد. هشدار: تصاویر بسیار سخت.
راهنمای تماشاتو همانی که میخوری
مجموعهٔ نتفلیکس بر اساس مطالعهٔ تاریخی دوقلوهای استنفورد: همسانهای ژنتیکی، یکی وگن و دیگری همهچیزخوار، در هشت هفته. نتایج بیومارکرها و سن زیستی شگفتانگیز است.
راهنمای تماشاغذا، شرکت سهامی ۲
پانزده سال پس از قسمت اول. شکستهای زنجیرهٔ تأمین در دوران همهگیری، قدرت انحصاری شرکتها، استثمار کارگران و نسل بعدی فعالانی که برای بازسازی سیستم غذایی میجنگند.
راهنمای تماشاپایان طب
روویا کاپور پزشک نشان میدهد چگونه صنعت دام، خطر پاندمی بعدی و مقاومت آنتیبیوتیکی را خلق میکند. تهیهکنندگی جوآکین فینیکس و رونی منت.
راهنمای تماشادریاتوطئه
نگاهی شوکآور به صنعت ماهیگیری تجاری: صید ضمنی، تور ارواح، بردهداری مدرن در ناوگان آسیا و سقوط اکوسیستم اقیانوس. نتفلیکس.
راهنمای تماشاخوردن تا انقراض
روایت کیت وینسلت از سراسر جهان: از جنگلهای آمازون تا یخهای قطبی، چگونه سیستم غذای ما اکوسیستم را به مرز فروپاشی برده.
راهنمای تماشادوشیده
تحقیق نیوزیلندی کریس هوریگن دربارهٔ بزرگترین صادرکنندهٔ لبنیات جهان: اثرات اقلیمی، آلودگی آب و دگرگونی صنعت. تهیهکنندگی جوآکین فینیکس و سوزی آمیس کامرون.
راهنمای تماشاتغییردهندگان بازی
تهیهکنندگی جیمز کامرون، آرنولد شوارتزنگر، نواک جوکوویچ و جکی چان. ورزشکاران نخبهٔ گیاهخوار را دنبال میکند تا افسانهٔ «گوشت = قدرت» را بشکند. دسترسی در نتفلیکس.
راهنمای تماشافاسد
مجموعهٔ تحقیقی نتفلیکس — قسمتهایی دربارهٔ تقلب در عسل، مافیای سیر، کارتل آووکادو، شیر، مرغ و جنگ ماهی کاد. هر قسمت یک مادهٔ غذایی را تا انتهای زنجیرهٔ تأمین فاسد و خشونتآمیزش دنبال میکند.
راهنمای تماشاامید — آنچه میخوری مهم است
نسل اروپایی Forks Over Knives، با حضور ت. کالین کمبل، جین گودال و ندال بارنارد. ارتباط رژیم گیاهی با سلامت، اقلیم و رنج حیوانات.
راهنمای تماشااین هم سلامت!
کارگردان کیپ اندرسن نشان میدهد چرا سازمانهای بزرگ سلامت آمریکا (انجمن قلب، سرطان، دیابت) از حامیان مالی صنایع گوشت و لبنیات پول میگیرند. بحثبرانگیز اما تأثیرگذار.
راهنمای تماشاسیستم شیر
تحقیق آلمانی-ایتالیایی دربارهٔ صنعت لبنیات جهانی: تخریب کشاورزی محلی در آفریقا، استثمار گاوها، و یارانههای اروپایی.
راهنمای تماشاقصابی
مستند طنزآمیز سیمون آمستل (BBC) که از زاویهٔ سال ۲۰۶۷ به امروز نگاه میکند: زمانی که همه وگن شدهاند و خوردن حیوانات جنایت محسوب میشود.
راهنمای تماشاسرزمین امید و افتخار
روایت کوتاه و قدرتمند از مزرعهداری در بریتانیا — حتی «استاندارد بالا». رایگان در یوتیوب.
راهنمای تماشاخوردن حیوانات
بر اساس کتاب جاناتان سفران فویر، با روایت ناتالی پورتمن. ناپدید شدن کشاورزی خانوادگی و ظهور کشاورزی صنعتی در آمریکا — همراه با کشاورزان کوچک، دانشمندان و افشاگرانی که میکوشند چیزی انسانی را بازگردانند.
راهنمای تماشااوکجا
فیلم داستانی بونگ جون-هو (کارگردان «انگل») با تیلدا سوئینتون و جیک جیلنهال. روایت دختری کرهای و «ابرخوک» مهربانش که از چنگ غولهای صنعت گوشت میگریزد. نتفلیکس.
راهنمای تماشاپایان گوشت
مستند فلسفی-علمی مارک پیرشل: تصور جهانی پس از گوشت — از گوشت کشتشده در آزمایشگاه تا پناهگاههای حیوانات و ابتکارهای شهری.
راهنمای تماشاملت گیاهمحض
نلسون کمبل (پسر کالین کمبل) رژیم گیاهبنیان را در یک شهر کوچک آمریکا اجرا میکند و نتایج سلامت را مستند میکند.
راهنمای تماشاگاوتوطئه
چرا سازمانهای بزرگ محیطزیستی دربارهٔ نقش دامداری در تخریب اقلیم سکوت کردهاند؟ تهیهکنندگی لئوناردو دیکاپریو. دسترسی در نتفلیکس.
راهنمای تماشاروشن
از کارگردان Dominion (کریس دلفورس). نخستین تحقیق بزرگ دربارهٔ صنعت پرورش خوک در استرالیا، حاصل بیش از یک سال فیلمبرداری مخفی در ۵۰+ مرکز. زمینهساز Dominion. رایگان در یوتیوب.
راهنمای تماشاگونهگرایی: فیلم
مارک دواین فلسفهٔ گونهگرایی پیتر سینگر را کاوش میکند و با فیلسوفان و کشاورزان گفتوگو میکند.
راهنمای تماشازندگی کن و بگذار زندگی کنند
مستند آلمانی مارک پیرشل که شش وگن — از قصاب سابق تا آشپز سرشناس — را دنبال میکند و رابطهٔ هزارانساله انسان و حیوان را بازخوانی میکند.
راهنمای تماشابیشینهٔ دوز قابلتحمل
روایت زندگی حیوانات آزمایشگاهی پس از نجات — و دانشمندانی که با صنعت آزمایش حیوانی قطع رابطه کردهاند.
راهنمای تماشاوگآموزشی
سه آمریکایی گوشتخوار شش هفته رژیم وگن را امتحان میکنند — مستندی صمیمی و مناسب برای شروع.
راهنمای تماشاپیشنهاد
با کدام شروع کنیم؟
اگر مبتدیاید: «73 Cows» (۱۵ دقیقه) یا «The Game Changers». اگر آمادهاید برای روایت کامل: «Dominion». اگر دنبال علم سلامتاید: «Forks Over Knives».
نقلقولهای ماندگار
کلماتی که جنبش را ساختند
از فیلسوفان، نویسندگان و هنرمندانی که صدای بیصدایان شدند.
«تا کشتارگاهها هستند، میدانهای نبرد نیز خواهند بود.»
«اگر دیوارهای کشتارگاهها شیشهای بود، همه گیاهخوار میشدند.»
«دامداری صنعتی یکی از بدترین جنایات تاریخ است.»
«باید رژیم غذایی خود را تغییر دهیم. زمین تاب میلیاردها گوشتخوار را ندارد.»
«برای حیوانات، همهٔ آدمها نازیاند؛ برای آنها، تربلینکا ابدی است.»
«هرگز چیزی را که نمیتوانی کنترل کنی، اسیر نکن.»
سازمانهای مرجع
کسانی که همین حالا مشغول کارند
تحقیقات مخفی، اقدامات حقوقی، پناهگاهها و سیاستگذاری — برای دیدن، یاد گرفتن، حمایت یا پیوستن.
PETA
بزرگترین سازمان حقوق حیوانات جهان با +۹ میلیون عضو. تحقیقات، اقدامات حقوقی، فیلمبرداری مخفی و کمپینهای جهانی غذا، مد، سرگرمی و آزمایشگاه.
وبسایت رسمیMercy For Animals
تحقیقات مخفی در مزارع و کشتارگاهها؛ کمپینهای شرکتی مؤثر بر Walmart، McDonald's و Costco در آمریکا، برزیل، مکزیک، کانادا و هند.
وبسایت رسمیAnimal Equality
سازمان بینالمللی با فیلمهای واقعیت مجازی iAnimal، قانونگذاری و تحقیقات مخفی در اروپا، قاره آمریکا و هند. مرجع پر استناد دربارهٔ صنعت خوک و ماهی.
وبسایت رسمیAnimal Outlook
پیشتر Compassion Over Killing. تحقیقات طولانیمدت و پروندههای حقوقی علیه Tyson، Perdue و Foster Farms؛ افشای فریب در برچسبگذاری.
وبسایت رسمیThe Humane League
ائتلاف Open Wing با حذف قفس از زنجیره تأمین صدها شرکت غذایی بزرگ. کار بر اساس داده و کمپینهای فشار.
وبسایت رسمیSentience Institute
اتاق فکر مستقل دربارهٔ تغییر اجتماعی برای موجودات حساس؛ مرجع داده «۹۹٪ مزارع آمریکا صنعتیاند».
وبسایت رسمیFaunalytics
تحقیق و آمار قابل اتکا دربارهٔ نگرشها، رفتارها و اثرات صنعت دام برای کنشگران و سازمانها.
وبسایت رسمیSea Shepherd
مداخلهٔ مستقیم علیه صید غیرقانونی، شکار نهنگ و کشتار دلفین. ناوگان مستقل با دهها عملیات سالانه.
وبسایت رسمیCompassion in World Farming
بنیانگذار جنبش لغو قفس در اروپا. کمپینها، گزارشهای علمی و لابی برای پایان دادن به پرورش صنعتی.
وبسایت رسمیFarm Sanctuary
نخستین پناهگاه حیوانات مزرعه در آمریکا. نجات، توانبخشی، آموزش و سیاستگذاری. الگوی صدها پناهگاه دیگر در جهان.
وبسایت رسمیThe Save Movement
شبکهٔ بیش از ۹۰۰ گروه در ۷۰ کشور که در کنار کامیونهای حمل به کشتارگاه گردهم میآیند تا «شاهد» باشند.
وبسایت رسمیGood Food Institute
اتاق فکر و شتابدهندهٔ گوشت گیاهی، تخمیری و کشتشده. پل میان پژوهش دانشگاهی، استارتاپها و سیاست.
وبسایت رسمیسازمانهای دیگر برای جستوجو: Animal Aid، Viva!، L214، Albert Schweitzer Stiftung، Sinergia Animal و پناهگاه محلی شهر شما.
آن سوی بشقاب
اکنون میدانی.
روزی سه بار، دربارهٔ جهانی که میخواهی در آن زندگی کنی تصمیم میگیری. بشقاب یکی از معدود جاهایی است که وجدان و کنش به هم میرسند.