ابزار خرید آگاهانه
42 ماده و افزودنی بررسی‌شده. نام، کد E یا اسم انگلیسی را تایپ کنید.
راهنما
بسته‌بندی ایرانی
یک عبارت مثبت مثل «گیاهی» یا «بدون لاکتوز» بهتنهایی وگانبودن کل محصول را ثابت نمیکند.
| عبارت روی برچسب | معنای واقعی | چه چیزی را دوباره بررسی کنیم؟ |
|---|---|---|
| روغن نباتی | معمولاً روغن گیاهی است | وجود کره، روغن حیوانی یا طعم‌دهندهٔ لبنی در جای دیگر فهرست |
| طعم طبیعی | منشأ دقیق را مشخص نمیکند | در محصولات مشکوک از تولیدکننده دربارهٔ منشأ بپرسید |
| بدون لاکتوز | قند شیر حذف یا تجزیه شده است | ممکن است کازئین، آبپنیر یا چربی شیر داشته باشد |
| پروتئین وی | همان پروتئین آبپنیر و حیوانی است | با پروتئین نخود، سویا یا برنج اشتباه نشود |
| مجاز / حلال | از نظر ضوابط حلال مجاز است | حلال به معنای وگان نیست و گوشت، شیر یا ژلاتین را رد نمیکند |
| امولسیفایر | عامل مخلوط‌شدن آب و چربی | کد یا نام دقیق مثل E471 و منشأ گیاهی/حیوانی |
| ویتامین D3 | ممکن است از لانولین پشم باشد | عبارت vegan، plant-based یا منشأ گلسنگ |
تصمیم سریع
عبارت جلوی بسته را کافی ندانید. بخش مواد تشکیل‌دهنده و هشدار آلرژن‌ها را تا انتها بررسی کنید.
نام فارسی، انگلیسی یا کد E را در همین ابزار وارد کنید. مواد «مشکوک» ممکن است چند منشأ داشته باشند.
نام دقیق محصول، شماره بچ و مادهٔ مورد سؤال را بفرستید و پاسخ مکتوب دربارهٔ منشأ بخواهید.
تصمیم در زندگی روزمره
این نمونه‌ها آموزشی‌اند و به برند واقعی اشاره ندارند. وضعیت یک ماده با وضعیت کل محصول فرق دارد: پکتین گیاهی است، اما دسری که پکتین دارد ممکن است شیر هم داشته باشد. فرمول محصول نیز میتواند تغییر کند؛ پاسخ قدیمی دربارهٔ یک برند را به همهٔ بسته‌ها تعمیم ندهید.
| نمونهٔ ترکیبات | چه می‌دانیم؟ | چه نمی‌دانیم؟ | تصمیم عملی |
|---|---|---|---|
| آرد، شکر، روغن گیاهی، آبپنیر | آبپنیر مادهٔ لبنی است | نام روغن وضعیت کل محصول را تغییر نمی‌دهد | این فرمول وگان نیست |
| کاکائو، شکر، کرهٔ کاکائو، لسیتین آفتاب‌گردان؛ ممکن است حاوی شیر باشد | مواد ذکرشده منشأ گیاهی دارند | هشدار خط تولید، تضمین ایمنی برای آلرژی نیست | معیار وگان را از ایمنی آلرژی جدا کنید؛ گواهی و اطلاعات کامل بسته را بررسی کنید |
| آرد، آب، روغن، امولسیفایر E471 | E471 میتواند از منابع مختلف تولید شود | منشأ همین فرمول از کد تنها روشن نیست | از سازنده تأیید مکتوب دربارهٔ منشأ بگیرید |
| ویتامین B12، پوستهٔ کپسول ژلاتین | مادهٔ فعال و پوسته دو چیز جدا هستند | B12 تخمیری به معنی وگانبودن کپسول نیست | کل ترکیبات مکمل را با داروساز بررسی کنید؛ داروی تجویزی را قطع نکنید |
بنویسید: «دربارهٔ محصول … با شمارهٔ سری ساخت … می‌پرسم. منشأ E471 / گلیسرین / ویتامین D3 در این فرمول چیست؟ آیا ماده، حامل یا کمک‌فرآیند حیوانی استفاده میشود؟ لطفاً پاسخ را برای همین محصول و فرمول اعلام کنید.» عکس ترکیبات را نیز بفرستید؛ پاسخ دربارهٔ یک ماده، گواهی مستقل کل محصول نیست.
نام انگلیسی یا کد را بدون فاصله امتحان کنید؛ مثلاً E471. نام تجاریِ یک مخلوط ممکن است ترکیبات پنهان در عنوان داشته باشد. نبود نتیجه یعنی اطلاعات کافی در این فهرست نداریم، نه اینکه محصول وگان یا غیروگان است. از فروشنده عکس خوانای همهٔ بخش‌های بسته را بخواهید.
نشان وگان برای شخص دارای آلرژی شدید به شیر یا تخممرغ تضمین ایمنی نیست. «ممکن است حاوی» دربارهٔ تماس ناخواسته در تولید هشدار می‌دهد. برای آلرژی، دستور پزشک و هشدارهای سازنده مقدم‌اند؛ از روی رنگ وضعیت این ابزار تصمیم پزشکی نگیرید.
منبع: Vegan Society — خرید وگان · Food Standards Agency — آلرژی و برچسب غذا
برای تشخیص وگن‌بودن یک محصول، سه دستهٔ اصلی را روی برچسب بررسی کنید: مشتقات شیر (کازئین، وی، لاکتوز)، مشتقات حیوانی پنهان (ژلاتین، شلاک، کارمین/E120، مونو و دیگلیسیرید با منشأ نامعلوم) و افزودنی‌های مشکوک مثل ال-سیستئین (E920) و ویتامین D3 با منشأ لانولین.
برچسب‌خوانی مهارتی است که بعد از چند هفته خودکار میشود. مشکل اصلی، نام‌های شیمیایی و کدهای E است که منشأ حیوانی‌شان روی بسته اعلام نمی‌شود.
فهرست مواد و هشدارهای آلرژی دو بخش مرتبط اما متفاوتاند. نام افزودنی‌هایی مانند E471 منشأ آن در همین محصول را مشخص نمیکند؛ برای اطلاعات دقیق‌تر از تولیدکننده پاسخ مکتوب بخواهید.
کوتاه‌بودن فهرست مواد معیار وگانبودن نیست: یک محصول سه‌ماده‌ای هم میتواند شیر داشته باشد. مواد خام ساده با غذای بستهبندیشده یا مخلوط چاشنی یکسان نیستند؛ همهٔ ترکیبات افزوده را بخوانید.
چه میتوانم بکنم؟
گام‌های زیر را به ترتیب دنبال کنید؛ هر گام کمتر از چند دقیقه زمان می‌برد.
شیر یا تخممرغ در فهرست مواد با هشدار «ممکن است حاوی» دربارهٔ تماس ناخواسته فرق دارد؛ برای آلرژی، هشدارها را جدی بگیرید.
کارمین، ژلاتین، موم زنبور و شلاک حیوانی‌اند؛ E471 و E920 به منبع تولید بستگی دارند و نیاز به بررسی دارند.
کازئین، کازئینات سدیم، وی، لاکتوز، لاکتالبومین، گی.
مونو-دیگلیسیرید، لسیتین، ویتامین D3 و طعم‌دهندهٔ طبیعی می‌توانند هر دو منشأ داشته باشند.
داده و مقایسه
| کد | نام | منشأ | وضعیت |
|---|---|---|---|
| E120 | کارمین / کوشینیل | حشره | غیروگن |
| E441 | ژلاتین | پوست و استخوان | غیروگن |
| E542 | فسفات استخوان | استخوان | غیروگن |
| E901 | موم زنبور | زنبور عسل | غیروگن |
| E904 | شلاک | حشرهٔ لاک | غیروگن |
| E920 | ال-سیستئین | پر یا مو / تخمیری | مشکوک |
| E471 | مونو و دیگلیسیرید | گیاهی یا حیوانی | مشکوک |
| E322 | لسیتین | معمولاً سویا | معمولاً وگن |
داده و مقایسه
| نام روی برچسب | منشأ واقعی | کجا دیده میشود |
|---|---|---|
| کازئین / کازئینات | پروتئین شیر | پنیر گیاهی بی‌کیفیت، شیرینی |
| وی / آبپنیر | شیر | پودر پروتئین، بیسکویت |
| لاکتوز | شیر | دارو، شکلات، چیپس طعم‌دار |
| آلبومین | تخممرغ | شیرینی، پاستا |
| ایزینگلاس | کیسهٔ شنای ماهی | برخی نوشیدنی‌های صاف‌شده |
| لانولین (D3) | چربی پشم | مکمل ویتامین D |
فهرست عملی
برای پژوهش و نقل‌قول
کارمین (E120) از حشرهٔ کوشینیل گرفته میشود و در رنگ‌های قرمز خوراکی رایج است.
منبع: EFSA — Food additives database
ژلاتین از کلاژن پوست و استخوان دام تولید میشود و هیچ معادل حیوانی-آزادی در همان کد ندارد.
منبع: FAO / Codex Alimentarius
راهنمای محلی
دسترسی و موجودی متغیر است؛ پیش از خرید، اطلاعات همان محصول و بازار را بررسی کنید.
عکس کامل برچسب فارسی و اصلی را کنار هم ببینید. ترجمهٔ ناقص یا نام کلیِ افزودنی برای تعیین منشأ کافی نیست؛ از سازنده یا واردکننده پاسخ مشخص دربارهٔ همین محصول بخواهید.
واژه‌نامه فشرده
پرسش‌های متداول
خیر. D3 میتواند از لانولین پشم یا منابع مناسب وگان مانند گلسنگ تهیه شود. خود لانولین حیوانی است، اما نام D3 بهتنهایی منشأ را ثابت نمیکند؛ منبع و ترکیبات کامل مکمل را بررسی کنید.
آخرین بازبینی محتوا: ۳ آبان ۱۴۰۵ · محتوای آموزشی و غیرپزشکی