مقاله تکمیلی
آنتی‌بیوتیک‌ها: از معجزه پزشکی تا بحران سیستمی
کشف پنی‌سیلین در ۱۹۲۸ زندگی میلیون‌ها انسان را نجات داد؛ امروز، استفاده بی‌رویه آن در دامداری صنعتی، در حال بازپس‌گیری این هدیه است.
ابعاد جهانی
حدود ۷۳٪ ضدمیکروب‌های فروخته‌شده در جهان در دام‌های پرورشی مصرف میشود (Van Boeckel، Science 2019). در آمریکا حدود دو سوم آنتیبیوتیکهای مهم پزشکی که فروخته می‌شوند برای دام‌اند (FDA). بخش زیادی از مصرف برای پیشگیری گله‌ای در شرایط تراکم بالاست؛ استفاده برای افزایش رشد در اتحادیهٔ اروپا و آمریکا ممنوع شده، اما در برخی کشورها ادامه دارد.
چگونه مقاومت ایجاد میشود؟
وقتی باکتری‌ها در معرض دوز پایین آنتیبیوتیک قرار می‌گیرند، گونه‌های مقاوم زنده می‌مانند و تکثیر می‌شوند. این باکتریهای مقاوم سپس از طریق گوشت، آب، خاک و کارگران به انسان منتقل می‌شوند. سویه‌های MRSA، E. coli مقاوم و سالمونلای مقاوم نمونه‌هایی از این فاجعه‌اند.
هزینه انسانی
- ۱.۲۷ میلیون مرگ مستقیم در ۲۰۱۹ ناشی از مقاومت آنتی‌بیوتیکی (Lancet 2022)
- برآورد O'Neill (۲۰۱۴): ۱۰ میلیون مرگ سالانه تا ۲۰۵۰ در صورت ادامهٔ روند
- هزینه اقتصادی تخمینی ۱۰۰ تریلیون دلار تا ۲۰۵۰
ایران و خاورمیانه
مطالعات منتشرشده در مجله علمی-پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تهران نشان داده مصرف آنتیبیوتیک در طیور صنعتی ایران چندین برابر استانداردهای بین‌المللی است. این مسئله یکی از دلایل اصلی شیوع عفونت‌های مقاوم در بیمارستان‌های کشور است.
اقدامات قانونی
اتحادیه اروپا از ۲۰۲۲ استفاده گله‌ای از آنتیبیوتیک را در دام ممنوع کرده. آمریکا و چین گام‌های آهسته‌تر برداشته‌اند. بزرگ‌ترین ابزار فرد: کاهش تقاضا — یعنی مصرف کمتر فرآورده‌های دامی صنعتی.
«مقاومت ضدمیکروبی یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای جهانی برای سلامت عمومی و توسعه است.»