بی‌داد

انسان‌ها › گرسنگی

غذای کافی برای همه وجود دارد

جهان امروز سه برابر جمعیت خود کالری تولید می‌کند، اما بیش از ۸۲۸ میلیون نفر گرسنه‌اند — چون بخش بزرگی از غلات به‌جای سفره انسان، به دهان دام می‌رود.

مزرعه گندم
۸۲۸ میلیون
انسان گرسنه (۲۰۲۲)
۳۶٪
کالری غلات صرف دام
۲۵:۱
نسبت کالری گیاه به ۱ کالری گوشت گاو
۴ میلیارد
انسان قابل تغذیه با غلات دامی فعلی

منابع: FAO SOFI 2023 · Oxfam · A Well-Fed World

کالری ورودی برای ۱ کالری خروجی غذایی

کارآمدی تبدیل خوراک گیاهی به غذای حیوانی.

گوشت گاو۲۵ کالری ورودی
بره۲۱ کالری ورودی
خوک۹ کالری ورودی
مرغ۴٫۵ کالری ورودی
تخم‌مرغ۳٫۷ کالری ورودی
لبنیات۶٫۵ کالری ورودی

منبع: Cassidy et al. 2013 — Env. Research Letters

کاربری کنونی غلات جهانی

تنها ۵۵٪ غلات تولیدی مستقیم به انسان می‌رسد.

مستقیم به انسان۵۵ ٪
خوراک دام۳۶ ٪
سوخت زیستی و صنعت۹ ٪

منبع: University of Minnesota

ابعاد بحران

چگونه گوشت، گرسنگی می‌سازد

ناکارآمدی کالری

برای تولید ۱ کالری گوشت گاو، ۲۵ کالری خوراک گیاهی مصرف می‌شود؛ این کالری‌ها می‌توانست به‌طور مستقیم گرسنگان را سیر کند.

منبع: Cassidy 2013

صادرات سویا از کشورهای فقیر

آرژانتین، برزیل و پاراگوئه میلیون‌ها تن سویا برای دام اروپا و چین صادر می‌کنند، در حالی‌که خود با سوءتغذیه روبه‌رویند.

منبع: Oxfam

زمین‌خواری دامی

۷۷٪ زمین کشاورزی جهان به دام اختصاص دارد، اما تنها ۱۸٪ کالری انسان را تأمین می‌کند.

منبع: Our World in Data

تورم غذایی

وقتی غلات به دام می‌رود، عرضه غذا کاهش و قیمت برای فقرا شهری افزایش می‌یابد.

منبع: World Bank

آب پنهان

تولید ۱ کیلو گوشت گاو ۱۵٬۴۰۰ لیتر آب می‌خواهد — معادل ۹ ماه دوش گرفتن یک نفر.

منبع: Water Footprint Network

تغذیه کودکان

۱۴۹ میلیون کودک زیر ۵ سال دچار توقف رشد ناشی از سوءتغذیه‌اند، در حالی‌که گوشت ارزان به سفره ثروتمندان می‌رود.

منبع: UNICEF 2023

تولید جهانی غلات (۲۰۲۲)۲٬۸۰۰ میلیون تن
نیاز انسان فعلی به غلاتحدود ۱٬۲۰۰ میلیون تن
افراد قابل تغذیه با مازادبیش از ۴ میلیارد
هزینه پایان گرسنگی جهانی (UN)حدود ۳۳ میلیارد دلار/سال
یارانه جهانی صنعت دامحدود ۵۴۰ میلیارد دلار/سال

منبع: FAO · UN Food Systems

کودک دچار سوءتغذیه

۸۲۸ میلیون نفر گرسنه‌اند، در حالی که ۷۷٪ سویای جهان به دام داده می‌شود.

منبع: Wikimedia Commons · USAID / Public Domain

سیلوهای غلات

تنها ۵۵٪ کالری گیاهان جهان مستقیم به انسان می‌رسد؛ ۳۶٪ به خوراک دام می‌رود.

منبع: Wikimedia Commons · Hamedog / CC BY-SA 3.0

فیدلات گاو در تگزاس

فیدلات صنعتی: گاوها ماه‌ها روی فضولات خود می‌ایستند و با ذرت پروار می‌شوند.

منبع: Wikimedia Commons · Tomas Castelazo / CC BY-SA 4.0

سه نوع عدس

حبوبات: راه‌حل پروتئینی برای امنیت غذایی جهان.

منبع: Wikimedia Commons · Justin Smith / CC BY-SA 3.0

در حالی‌که میلیون‌ها کودک از گرسنگی می‌میرند، میلیون‌ها هکتار زمین برای پروار دام استفاده می‌شود. این یک انتخاب سیاسی است، نه ضرورت طبیعت.

ژان زیگلر — گزارشگر سابق سازمان ملل برای حق غذا

مقاله تکمیلی

گرسنگی جهانی و بشقاب پر گوشت

در حالی که بیش از ۷۳۵ میلیون نفر در جهان گرسنه‌اند، بیش از یک سوم غلات تولیدشده روی زمین نه به انسان، که به حیوانات صنعتی خورانده می‌شود.

ریاضی ساده، نتیجه شوک‌آور

برای تولید ۱ کیلوگرم گوشت گاو، حدود ۶ تا ۲۵ کیلوگرم غلات و سویا مصرف می‌شود. این یعنی ما کالری گیاهی بسیار بیشتری از آنچه به‌دست می‌آوریم، خرج تولید پروتئین حیوانی می‌کنیم. اگر این غلات مستقیم به مصرف انسان می‌رسید، می‌توانست چندین برابر جمعیت گرسنه فعلی جهان را سیر کند.

اعداد سازمان ملل

  • ۷۳۵ میلیون نفر در گرسنگی مزمن (FAO 2023)
  • ۲ میلیارد نفر در ناامنی غذایی متوسط یا شدید
  • ۳۶٪ غلات جهان به مصرف دام می‌رسد
  • ۷۷٪ سویای جهان به دام داده می‌شود

صادرات گرسنگی

کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین زمین‌های مولد خود را به کشت سویا و علوفه برای صادرات اختصاص داده‌اند. در حالی که سویای برزیل و آرژانتین به مزارع گاو اروپا و چین می‌رود، کودکان محلی از کمبود پروتئین رنج می‌برند. این پارادوکس را اقتصاددانان «صدور کالری» می‌نامند.

راه‌حل سیستمی

تحقیقات IPCC و EAT-Lancet نشان می‌دهد گذار جهانی به رژیم عمدتاً گیاهی می‌تواند هم گرسنگی را پایان دهد و هم انتشار را کاهش دهد. این گذار نه فقط فردی، بلکه سیاستی است: یارانه‌های گوشت باید بازنگری شود و سرمایه‌گذاری در حبوبات بومی افزایش یابد.

ایران و امنیت غذایی

ایران سالانه میلیون‌ها تن سویا و کنجاله از برزیل و آرژانتین وارد می‌کند تا خوراک طیور و دام تأمین شود. این وابستگی هم ارز ملی را خارج می‌کند، هم کشور را در برابر شوک‌های جهانی شکننده می‌سازد. توسعه حبوبات بومی (عدس، نخود، لپه) راه‌حلی پایدارتر و سالم‌تر است.

«تا زمانی که غلات گرسنگان به دهان دام‌ها ریخته شود، گرسنگی یک مسئله سیاسی است نه فنی.»

ژان زیگلر، گزارشگر سابق سازمان ملل

رژیم سیاره‌ای سالم

EAT-Lancet در یک نگاه

کمیسیون EAT-Lancet (۲۰۱۹) با ۳۷ دانشمند از ۱۶ کشور نشان داد رژیمی ممکن است که هم ۱۰ میلیارد نفر را تا ۲۰۵۰ تغذیه کند و هم در مرز پایداری اقلیمی بماند.

سبزیجات + میوه (روزانه)۵۰۰ گرم
غلات کامل۲۳۲ گرم
حبوبات۷۵ گرم
آجیل۵۰ گرم
گوشت قرمزحداکثر ۱۴ گرم/روز (یک‌چهارم همبرگر در هفته)
مرغحداکثر ۲۹ گرم/روز
ماهیحداکثر ۲۸ گرم/روز
لبنیاتحداکثر ۲۵۰ گرم/روز
قند افزودهحداکثر ۳۱ گرم/روز

منبع: EAT-Lancet Commission (Willett et al., The Lancet 2019)

پرسش‌های متداول

گرسنگی و سیستم غذایی

زمین آزادشده می‌تواند به کشت متنوع‌تر، احیای جنگل و کشاورزی فشردهٔ گیاهی تبدیل شود. سناریوی Springmann (Nature ۲۰۱۸) نشان می‌دهد نیروی کار کشاورزی در گذار گیاه‌محور افزایش می‌یابد، نه کاهش.

نگاه عمیق‌تر

گرسنگی و دامپروری: گسترهٔ بحران

پرسش‌های متداول

بله. ۳۶٪ کالری غلات جهان به دام داده می‌شود؛ تبدیل غله به گوشت ۹۰٪ کالری را تلف می‌کند. تغییر می‌تواند ۴ میلیارد نفر بیشتر را تغذیه کند.

آمار کلیدی

جمعیت گرسنه جهان ۲۰۲۳حدود ۷۳۵ میلیون نفر
کالری جهانی به دام داده‌شده۳۶٪ — هدررفت ۸۰٪
سویای جهان مصرف‌شده توسط دام۷۷٪
واردات ذرت/سویا ایرانبیش از ۱۰ میلیون تن/سال

گام‌های عملی

حمایت از ZeroHunger Pledge

WFP و FAO کمپین‌های قابل امضا دارند.

کاهش گوشت قرمز

بالاترین نسبت تبدیل به کالری از دست رفته.

روز بدون گوشت مدرسه

کمپین Meatless Monday در صدها مدرسه ایران قابل اجراست.

گالری ویدیو

ویدیوهای مرتبط با گرسنگی و عدالت غذایی

منتخبی از ویدیوهای cruelty.farm، huf.ac و سازمان‌های همسو.

نژادپرستی غذایی

نژادپرستی غذایی

نابرابری در سیستم غذا.

منبع: Mercy For Animals

آنچه برچسب غذا نمی‌گوید

آنچه برچسب غذا نمی‌گوید

صنعت غذا و گرسنگی.

منبع: Compassion in World Farming

اتلاف غذا توسط مزارع صنعتی

اتلاف غذا توسط مزارع صنعتی

غذایی که به‌جای انسان‌ها به دام می‌رسد.

منبع: Compassion in World Farming

چه می‌توانم بکنم؟

اقدامات عملی

هر قدم کوچک شمارش می‌شود. سه تا پنج مورد را از فهرست زیر این هفته شروع کنید.

  1. 1

    هر وعدهٔ گیاهی = چندبرابر کالری

    ۱ هکتار سویا برای انسان ۱۵ برابر کالری بیشتر از گوشت گاو تولید می‌کند.

  2. 2

    از Food Banks محلی حمایت

    وقت یا غذای گیاهی اهدا کنید.

  3. 3

    تلف نکنید

    ۳۰٪ غذای جهان دور ریخته می‌شود — برنامه‌ریزی هفتگی.

  4. 4

    از سازمان‌های جهانی

    WFP، Action Against Hunger، Oxfam — اهداهای ماهانه.

  5. 5

    آگاهی‌بخشی

    اشتراک‌گذاری گزارش‌های FAO و World Resources Institute.

برای پژوهش و نقل‌قول

حقایق قابل استناد

  • ۷۷٪ زمین کشاورزی جهان به دامداری اختصاص دارد اما فقط ۱۸٪ کالری انسانی تأمین می‌کند.

    منبع: Poore & Nemecek, Science 2018

  • ۸۲۸ میلیون نفر در جهان از سوءتغذیه رنج می‌برند.

    منبع: FAO SOFI 2023

  • تولید ۱ کیلو پروتئین گوشت گاو، ۲۵ کیلو خوراک دام مصرف می‌کند.

    منبع: Mottet et al., FAO 2017

واژه‌نامه فشرده

اصطلاحات کلیدی

Food sovereignty
حق مردم محلی برای تعیین سیستم غذایی خود.
Feed conversion ratio
نسبت خوراک دام به محصول حیوانی — همیشه زیان‌بار.
Food desert
محله‌هایی بدون دسترسی به غذای تازهٔ سالم.