مقاله تکمیلی
بشقاب و سیاره: غذا چگونه آبوهوا را تعیین میکند
گزارشهای IPCC و FAO بهروشنی نشان میدهند بدون تغییر در نظام غذایی جهان، رسیدن به اهداف توافق پاریس ناممکن است.
سهم دامداری در تغییر اقلیم
بر اساس گزارش FAO 2013 و بهروزرسانیهای بعدی، بخش دام مسئول حدود ۱۴.۵٪ کل گازهای گلخانهای انسانی است. اگر تغییر کاربری زمین، حملونقل و یخچالسازی را اضافه کنیم، رقم به ۲۰٪ یا بیشتر میرسد. این بیش از کل بخش حملونقل جهان (هواپیما، کشتی، اتومبیل) است.
سه گاز کلیدی
- متان (CH₄): از تخمیر رودهای گاو و گوسفند. در افق ۲۰ ساله ۸۴ برابر CO₂ گرمکننده است.
- نیتروساکسید (N₂O): از کود دامی و کوددهی مزارع علوفه. ۲۶۵ برابر CO₂ گرمکننده.
- دیاکسید کربن (CO₂): از جنگلزدایی برای چراگاه و تولید سویا و ذرت دامی.
تکبشقاب، تکجهان: دادهها
مطالعه برجسته Poore & Nemecek منتشرشده در Science 2018 با تحلیل بیش از ۳۸٬۰۰۰ مزرعه نشان داد جابهجایی از رژیم گوشتمحور به گیاهمحور میتواند انتشار غذای فردی را تا ۷۳٪ کاهش دهد. تنها حذف گوشت گاو از رژیم بیشترین تأثیر را دارد.
ایران و منطقه
ایران یکی از آسیبپذیرترین کشورها در برابر گرمایش جهانی است: کاهش بارش، تشدید خشکسالی، فرونشست زمین و طوفان گرد و غبار. الگوی غذایی پروتئینمحور حیوانی، فشار دوچندانی بر منابع آب و خاک کشور وارد کرده است. بازگشت به الگوی سنتی حبوبات-غلات-سبزیجات، علاوه بر کاهش انتشار، خوداتکایی غذایی را افزایش میدهد.
آنچه فرد میتواند بکند
- حذف گوشت قرمز: تأثیری معادل کنار گذاشتن خودرو برای ۳ سال.
- حذف لبنیات: کاهش ۲۸٪ ردپای کربن غذایی.
- تنوع حبوبات و دانهها: حفظ پروفایل پروتئینی کامل با کسری از انتشار.
- خرید فصلی و محلی: کاهش انرژی حملونقل و یخچالسازی.
«بزرگترین کاری که هر فرد میتواند برای کاهش ردپای زیستی خود انجام دهد، اجتناب از فرآوردههای حیوانی است.»