مقاله تکمیلی
آب پنهان: چه چیزی واقعاً تشنه است؟
مفهوم «ردپای آبی» نشان میدهد آبی که میخوریم، میپوشیم و مصرف میکنیم، بسیار بیشتر از آبی است که از شیر آب جاری میشود.
ردپای آبی غذا
- ۱ کیلو گوشت گاو: ۱۵٬۴۰۰ لیتر آب
- ۱ کیلو گوشت گوسفند: ۱۰٬۴۰۰ لیتر
- ۱ کیلو پنیر: ۵٬۰۰۰ لیتر
- ۱ کیلو حبوبات (عدس و لوبیا): ۴٬۰۰۰ لیتر
- ۱ کیلو سبزیجات: ۳۰۰ لیتر
- ۱ تخممرغ: ۲۰۰ لیتر
این اعداد شامل آب نوشیدن دام، آب آبیاری علوفه، و آب فرآوری گوشت است (Water Footprint Network).
بحران آب در ایران
ایران در ۲۰۲۴ بیش از ۸۰٪ مساحت خود را با تنش آبی و خشکسالی مواجه دیده است. سهم بخش کشاورزی ۹۰٪ مصرف آب کشور است که بخش بزرگی از آن صرف تولید علوفه برای دام میشود. کشت ذرت سیلویی و یونجه، در میان آببرترین محصولات کشاورزی ایران هستند.
کاهش وعده گوشت قرمز ۳ بار در هفته به یک بار، در سطح ملی میتواند معادل آب آشامیدنی میلیونها نفر را در یک سال صرفهجویی کند. این یک مقیاس تخیلی نیست؛ محاسبات IRNA و وزارت نیرو در ۲۰۲۲ همین جهت را تأیید کردهاند.
آلودگی آب
علاوه بر مصرف، دامداری بزرگترین آلاینده آبهای سطحی جهان است. مدفوع گاو، کود و آنتیبیوتیک به آبهای زیرزمینی نشت میکند و «مناطق مرده» (dead zones) در اقیانوسها ایجاد میکند. مناطق مرده خلیج مکزیک و دریای سیاه عمدتاً ناشی از فاضلاب کشاورزی دامی است.
راهحل ساده، نتیجه بزرگ
گذر از یک رژیم گوشتمحور به گیاهمحور میتواند مصرف آب فردی را تا ۵۵٪ کاهش دهد — بیش از همه راهکارهای صرفهجویی در حمام، ماشینلباسشویی و باغچه با هم.
«اگر میخواهیم زایندهرود و کارون را زنده ببینیم، باید رژیم غذایی ملی را بازنگری کنیم.»