بی‌داد

مغذی

پروتئین

پاسخ کوتاه

پروتئین در همهٔ گیاهان هست و بیشتر افراد گیاه‌خوار بدون تلاش ویژه به نیاز روزانه می‌رسند. کافی است حبوبات، سویا، غلات کامل و آجیل را در طول روز پخش کنید — لازم نیست در یک وعده «کامل» شود.

نیاز روزانه: ۰٫۸ تا ۱ گرم به‌ازای هر کیلو وزن؛ ورزشکاران ۱٫۶ تا ۲ گرم

منابع گیاهی پروتئین
منبع / شاخصمقدار
عدس پخته۹ گرم در ۱۰۰ گرم
نخود پخته۹ گرم در ۱۰۰ گرم
توفو سفت۱۵ گرم در ۱۰۰ گرم
تمپه۱۹ گرم در ۱۰۰ گرم
سیتان۲۵ گرم در ۱۰۰ گرم
کینوا پخته۴ گرم در ۱۰۰ گرم

نکته‌های عملی

  • افسانهٔ «ترکیب پروتئین در یک وعده» دهه‌هاست رد شده؛ تنوع در طول روز کافی است.
  • سویا، کینوا و کنف به‌تنهایی پروتئین کامل‌اند.
  • لوسین (محرک ساخت عضله) در سویا و عدس فراوان است.

مغذی‌ها و خوراکی‌های دیگر

تفسیر نیاز و منابع پروتئین

نیاز پروتئین با سن، وضعیت بارداری یا شیردهی و بعضی بیماری‌ها تغییر می‌کند. عدد عمومی بزرگسال سالم را نسخهٔ فردی ندانید؛ مقدار در غذا، جذب و دوز مکمل سه مفهوم متفاوت‌اند.

برای استفاده از پروتئین، مقدار واقعی سهم و تنوع کل رژیم را در نظر بگیرید. برچسب محصول، غنی‌سازی و شیوهٔ آماده‌سازی بر جدول تقریبی اولویت دارند. وجود مادهٔ مغذی یا یک علامت جسمی، به‌تنهایی کفایت رژیم یا تشخیص کمبود را ثابت نمی‌کند.

برای خواندن منبع، دنبال نام دقیق غذا و وزن سهم باشید؛ عدد صد گرم را به یک قاشق یا لیوان تعمیم ندهید. از ادعاهای «درمان قطعی»، «تقویت هورمون» یا «بدون نیاز به آزمایش» نتیجهٔ پزشکی نگیرید.

مراجع بررسی: NIH — برگه‌های مواد مغذی؛ USDA — رکوردهای ترکیب غذا.

پرسش‌های متداول

پروتئین در همهٔ گیاهان هست و بیشتر افراد گیاه‌خوار بدون تلاش ویژه به نیاز روزانه می‌رسند. کافی است حبوبات، سویا، غلات کامل و آجیل را در طول روز پخش کنید — لازم نیست در یک وعده «کامل» شود. راهنمای نیاز: ۰٫۸ تا ۱ گرم به‌ازای هر کیلو وزن؛ ورزشکاران ۱٫۶ تا ۲ گرم.

قدم بعدی

  1. ۱

    نیاز روزانه‌تان را حساب کنید

    با ماشین‌حساب تغذیه، نیاز شخصی خود بر پایهٔ سن، وزن و فعالیت را ببینید.

  2. ۲

    دو منبع ثابت انتخاب کنید

    از جدول بالا دو منبع که واقعاً دوستشان دارید بردارید و هفتگی بخرید؛ تنوع مهم‌تر از کامل‌بودن یک وعده است.

  3. ۳

    جذب را بالا ببرید

    آهن گیاهی را با منبع ویتامین C بخورید و چای و قهوه را یک ساعت از وعده فاصله دهید.

  4. ۴

    B12 را جدی بگیرید

    منبع قابل اعتماد B12 ضروری است؛ نیاز به مکمل‌های دیگر را بر اساس رژیم، سلامت و نظر متخصص بررسی کنید.

روش کار و منابع

برای بررسی هر ادعا، منبع مرتبط با همان موضوع و تاریخ انتشار آن را بخوانید؛ فهرست عمومی منابع به‌تنهایی تأیید همهٔ جمله‌های این صفحه نیست. مقدار مواد مغذی با نوع محصول، روش پخت و اندازهٔ سهم تغییر می‌کند و برچسب محصول بر عدد تقریبی جدول اولویت دارد. شواهد جهانی را نباید بدون بررسی به شرایط ایران تعمیم داد.

این مطلب آموزشی است و جای مشاورهٔ پزشک یا متخصص تغذیه را نمی‌گیرد؛ در بارداری، بیماری مزمن یا مصرف دارو حتماً با پزشک مشورت کنید.

فهرست کامل استنادها